ငှားရမ်းခြင်းနှင့်ပတ်သတ်သည့် အိမ်ရှင်၊ အိမ်ငှား ပြသာနာ

ငှားရမ်းခြင်းနှင့်ပတ်သတ်သည့် အိမ်ရှင်၊ အိမ်ငှား ပြသာနာ
အိမ်ရှင်၊ အိမ်ငှားကိစ္စများတွင် နေရာဒေသပေါ်မူတည်၍ အကျုံးဝင်သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေကွဲပြား ပါသည်။ မြို့ပြဒေသနှင့်သက်ဆိုင်သော နေရာဒေသမှ အိမ်ငှား၊ မြေငှား ကိစ္စရပ်တို့မှာ ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်၊ ငှားရမ်းခကြီးကြပ်ရေးအက်ဥပဒေနှင့် အကျုံးဝင်သက်ဆိုင်ပါသည်။ မြို့ပြဒေသနှင့်အကျုံးမဝင်သောဒေသတွင် ငှားရမ်းခြင်းဖြစ်ပါက ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်းဥပဒေနှင့်သက်ဆိုင်ပါသည်။
သာမန်အားဖြင့် လအလိုက် (သို့မဟုတ်) နှစ်အလိုက်ငှားရမ်းခြင်းတို့ကို အိမ်ရှင်နှင့်အိမ်ငှားတို့က အိမ်ငှားပဋိညာဉ်စာချုပ်ကိုချုပ်ဆို၍ ဆောင်ရွက်ကြပါသည်။
အိမ်ငှားသေဆုံးသွားပါက သေဆုံးသူ အိမ်ငှား၏တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်မှာ အိမ်ငှားဟု ဥပဒေက အသိအမှတ်ပြုသည်။အိမ်ငှားသေဆုံးသွားပါက အိမ်ငှားနှင့်အတူနေသော အမွေစား၊ အမွေခံတို့သည် ဥပဒေအရ တရားဝင်အိမ်ငှား ဖြစ်သွားပါသည်။
ငှားရမ်းခြင်းကို ရပ်စဲလိုပါက ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၁၀၆အရ ငှားရမ်းသူကဖြစ်စေ၊ ငှားယူသူကဖြစ်စေ ငှားရမ်းကာလမကုန်ဆုံးမီ (၁၅)ရက် ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်းဖြင့် ငှားရမ်းခြင်းကို အဆုံးသတ်နိုင်သည်။ အကြောင်းကြားစာကို စာဖြင့်ရေးသားလျက် ပေးပို့သူကလက်မှတ်ရေးထိုးပြီး အကြောင်းကြားစာကိုလိုက်နာရမည့်သူထံ စာတိုက်မှဖြစ်စေ၊ လူကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦးသို့ဖြစ်စေ၊ အငှားချထားသောပစ္စည်း၏ မြင်သာသောနေရာ၌ အကြောင်းကြားစာကိုကပ်ထားခြင်းဖြင့် ပေးပို့နိုင်သည်။
အိမ်ရှင်ရရန်ရှိသော ငှားရမ်းခများအနက် ကာလစည်းကမ်းသတ်ဥပဒေအရ (၃) နစ်ကျော်လွန်သောငှားရမ်းခများကိုတောင်းဆိုခွင့် ဆုံးရှုံးသွားပြီးဖြစ်၍ တောင်းခံနိုင်ခွင့်မရှိပါ။
မြို့ပြဆိုင်ရာငှားရမ်းခကြီးကြပ်ရေးအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၁၂(၁)(ဃ)အရ အိမ်ငှားခြင်းဟု ဆိုရာတွင် အိမ်ဆောက်ထားသော မြေကြီးလည်းပါဝင်သည်ဟု စီရင်ထုံးများက ညွှန်ပြထားပါသည်။ အိမ်မီးလောင်သွားသော်လည်းအိမ်ငှားက ယင်း၏ အိမ်ငှားအကျိုးခံစားခွင့်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းမရှိပါက သက်ဆိုင်ရာတို့ကလည်း မီးလောင်မြေကို ပြန်လည်ချထားပေးရာတွင် နေထိုင်ခွင့်ပြုရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အိမ်ရှင်က မီးလောင်မြေပေါ်တွင် အိမ်ပြန်ဆောက်ပြီး အိမ်ငှားအား လက်မဲ့ဖြစ်စေရန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့်မရှိပါ။
မြို့ပြဆိုင်ရာငှားရမ်းခကြီးကြပ်ရေးအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၁၂(၁)(င)အရ အိမ်ကိုပြန်လည်ဆောက်လုပ်ရန် အကြောင်းပြချက်ပေးပြီး အိမ်ငှားက ဖယ်ရှားပေးရန် တရားရုံးက ဒီကရီချမှတ်ပေးသည့် အမှုတွင် အိမ်ကိုတရားရုံးက သတ်မှတ်ပေးသည့်ကာလအတွင်း အိမ်သစ်ကို အိမ်ရှင်က အပြီးဆောက်လုပ်ရပါမည်။ အိမ်ဆောက်ပြီးပါက ခံဝန်ချုပ်ပါအတိုင်း အိမ်ငှားအားပြန်တင်ပေးရပါမည်။ အိမ်ငှားအား ပြန်မတင်ပါက တရားရုံးက ဒီကရီအရ မလွှဲမသွေ ပြန်လည်ဝင်ရောက် နေထိုင်ခွင့်ပြုရမည့်အပြင် ခံဝန်ချုပ်ပယ်ဖျက်မှုအရ ခံဝန်ချုပ်ပါ ငွေသားကို အိမ်ရှင်က ပေးလျော်စေရမည်ဟု အမိန့်ချမှတ်ရပါမည်။
အိမ်ရှင်အိမ်ငှားစာချုပ်တွင် တစ်ဆင့်ခံ အိမ်ငှားချထားခွင့် မပြုဟု အတိအလင်းပါရှိသည့် ကိစ္စတွင် အိမ်ငှားသည် တစ်ဆင့်ခံ အိမ်ငှားချထားပါက အိမ်ရှင်သည်အိမ်ငှားအပေါ် အိမ်ငှား စာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်ဖောက်ဖျက်မှုအရ အိမ်ငှားနှင့်လိုမှုစွဲဆိုနိုင်ခွင့်ရှိပါသည်။
ကြွေးကျန်အိမ်ငှားခများရလိုမှုအရ အိမ်ငှားအပေါ်စွဲဆိုသည့် အိမ်ငှားနှင်လိုမှုတွင် အိမ်ငှားက ပေးရန်ရှိ သော ငှားရမ်းခကြွေးကျန်များကို အမှုအတွင်းဖြစ်စေ၊ တရားရုံးကသတ်မှတ်ပေးသည့် ကာလအတွင်း အပြေအကျေပေးသွင်းပါက အိမ်ငှားရမ်းအားဖယ်ရှားခြင်းမပြုနိုင်ပါ။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ မြို့ပြဆိုင်ရာငှားရမ်းခကြီးကြပ်ရေးအက်ဥပဒေပုဒ်မ-၁၅(၁) အရ ဒီကရီအရ အိမ်ငှားက ပေးရန်ရှိသော ငှားရမ်းခများကို အရစ်ကျပေးဆောင်ခြင်းပြုရန် တရားရုံးတွင် လျှောက်ထားနိုင်ခွင့်ရှိပါသည်။ တရားရုံးကလည်း အရစ်သတ်မှတ်ပေးပြီးပေးသွင်းရမည်ဟု အမိန့်ချမှတ်နိုင်ခွင့်ရှိပါသည်။ တရားရုံးက အရစ်ကျပေးဆပ်ရန် သတ်မှတ်ပေးသည့် အမိန့်ကိုအိမ်ငှားက ဖောက်ဖျက်ပါက အိမ်မှဖယ်ရှားပေးရန် တရားရုံးကဆောင်ရွက်ပေးရပါမည်။
ငှားရမ်းခြင်းသက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက် အိမ်ငှားကဖယ်ရှားမပေးဘဲ ဆက်လက်နေထိုင်ပါက ကျုးကျော်နေထိုင်သူဟု မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။ အချို့အမှုတွင် ငှားရမ်းခြင်းကုန်ဆုံးသဖြင့် အိမ်ငှားက ဖယ်ရှားမပေးသဖြင့် နှစ်ဘက်ညှိနှိုင်းရာ (၆)လ သို့မဟုတ် (၁) နှစ်အခွင့်အမိန့်ဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ပြုသည့်ကတိစာချုပ်ကိုချုပ်ဆိုသည့်တိုင်အောင် အိမ်ငှားဟုဆိုရပါမည်။ ထိုသို့ (၆)လ၊ (၁) နှစ် အခွင့်အမိန့်ဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ပြုသည့် ကတိစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုသည့်တိုင်အောင် အိမ်ငှားဟုဆိုရပါမည်။ ထိုသို့ (၆)လ၊ (၁)နှစ် အခွင့်အမိန့်ဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ပြုပြီးနောက် အိမ်ငှားက ဖယ်ရှားမပေးပါက အခွင့်အမိန့်ဖြင့် ဖယ်ရှားပေးစေလိုမှုမစွဲဆိုနိုင်အိမ်ငှားအားဖယ်ရှားပေးစေလိုမှုသာ စွဲဆိုရမည်ဖြစ်သည်။
အိမ်ငှားအား ဖယ်ရှားပေးစေလိုမှုစွဲဆိုရာတွင် ကာလစည်းကမ်းသတ်ဥပဒေအရ အိမ်ရှင်၊ အိမ်ငှား ဆက်နွယ်မှုပြီးဆုံးသော ငှားရမ်းကာလစေ့လျှောက်သည့်အချိန်မှ (၁၂)နှစ်အတွင်းတရားစွဲဆိုရမည်။ (၁၂)နှစ် ကျော်လွန်ပါက တရားစွဲဆိုပိုင်ခွင့်မရှိတော့ပါ။
credit; imyanmarhouse

Posted in Law

Friday Oct 09 10:05 am

No Comments